جلال الدين فارسي: «استاد مطهري گفتند ما هم به صورت خانواد گي هراتي هستيم.»
ماهنامه «کیهان فرهنگی» از نشریات بسیار معتبر، با سابقه و پر تیراژ چاپ تهران است. این مجله از سوی مؤسسه کیهان، همان مؤسسهای که روزنامه مشهور «کیهان» را انتشار میدهد.
کيهان فرهنگي در آخرين شماره خود (بهمن و اسفند 1388) گفتوگوي مفصلی با استاد جلال الدين فارسي دارد. فارسي از مردان پرآوازه انقلاب اسلامي ایران است که در دوران کوتاه خود سمتهاي ذيل را در کارنامه سياسي- اجتماعياش دارد: عضويت در شوراي مرکزي حزب جمهوري اسلامي، نماينده امام خمینی(ره) در امور فلسطين، عضويت در شوراي انقلاب فرهنگي و نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي(پارلمان) و مهمتر از همه متفکري که در پايهريزي مباني فکري نظام جمهوری اسلامی نقش بسيار بارزی داشته است. کتاب ارجمند «انقلاب تکاملی اسلام» او مشهور است.
ايشان در اولين دوره انتخابات رياست جمهوري ايران کانديدا شد. ابتدا پيشبيني ميشد که وي برندهاي اصلي انتخابات باشد، ولی چنين نشد و او پیش از فرارسیدن زمان انتخابات از سوي رقبايش ضربهاي فني شد و از صحنه کنار رفت. بنیصدر، که رقیب اصلی وی به شمار میرفت، و طرفدارانش افشاگری کردند که جلال الدين فارسي افغاني است و طبق قانون اساسي ایران، که ميگويد رئیس جمهور بايد اصالت ايراني داشته باشد، شرط حضور در ميدان رقابت انتخابات را ندارد. بدين ترتيب او کنار رفت و منزوي گرديد و به مطالعه، تحقيق و نگارش مشغول شد؛ کاري که تا هنوز هم ادامه دارد و گفته میشود که بیش از بیست اتر چاب شده و چاب نشده دارد که نتیجهای این تحقیقات است.
جلال الدين فارسي در گفتوگويی با «کيهان فرهنگي» از هر دری سخن گفته؛ از فراز و فرود زندگی خود، تحولات شاخص انقلاب و شخصیتها و در هر مورد جسورانه و بيپروا سخنرانده است؛ جسارتي که گاه به تهور نزديک ميشود و خواننده را به شدت دچار حيرت ميکند. او در اين مصاحبه به تبارشناسي خود و استاد شهید مطهري ميپردازد که کي و چگونه از هرات به مشهد آمدهاند. سخن او در باره خانواده شهید مطهری کاملاً بدیع، تازه و شنیدنی است.
استاد شهید مطهری شخصیت کمنظیر جهان اسلام است و از مفاخر شیعه محسوب میشود. او تنها دانشمند، متفکرو فیلسوفی است که تمامی اندیشههایش صددرصد مورد قبول خاص و عام قرار گرفته و سخت تأثیرگذاربوده است و تا هنوز کسی جرئت نکرده است که افکار و اندیشههای مطهری را مورد نقادی قرار دهد. امام خمینی(ره)، که خود شیفته او بود، گفته است که؛ تمامی آثار استاد مطهری (با همهای کثرتش) بلااستثنا مفید و سازنده میباشد. در ایران این گفته نیز از زبان بزرگان بارها تکرار شده است که آثار شهید مطهری مبانی فکری و نظری نظام جمهوری اسلامی است. این عالم عالیمقام در فریمان مشهد به دنیا آمد و در اوایل انقلاب توسط گروه انحرافی فرقان (نزدیک به مجاهدین خلق) به شهادت رسید.
در ایران روز شهادت شهید مطهری(12/ ثور/ اردیبهشت) را روز معلم نامگذاری کرده و هر سال در آن روز از مقام ایشان به خوبی تجلیل میشود.
جلال الدین فارسی در این گفتوگو میگوید که در اواخر عصر قاجار به ایران مهاجرت کرده است. قاجاریها حدود سیصد سال حکومت کردند. اگر پنجاه سال پایانی این سلسله را اواخر عصر قاجار حساب کنیم، به احتمال قریب به یقین خانواده شهید مطهری از گروه بزرگ مهاجرینی است که ما به آن فراریان امیر عبدالرحمن میگوییم. «امیر خونآشام» برای حذف مردم شیعه از افغانستان دست به نسلکشی و اخراج اجباری زد که در پی آن حدود شصت درصد شیعیان قتل عام و جمع پرشماری نیز به طور گسترده و گروهی به ایران و پاکستان پناه بردند. البته این تقارن زمانی از گفتار استاد فارسی نیز به نحوی اسننباط میشود.
پیش از این پسر کوچک شهید مطهری، که دارای مدرک دکترا از کشور کانادا ست و در یکی از مؤسسات آموزش عالی قم تدریس میکند، در جمع دانشجویان افغانی و ایرانی خود از زبان مادر بزرگشان اظهار داشته است که از منطقه شیعهنشین «بهسود» به مشهد مهاجرت کردهاند و قرار گفته او مادربزرگش از بهسود خاطرات زیادی داشته است. پیش از این نیز این سخن شایع بود، اما تاکنون این خبر به این ترتیب آنهم در یک نشریه رسمی درج نشده بود. اکنون بخشی از این گفتوگو را که مربوط مطلب فوق است برای خوانندگان نشر میشود.
کيهان فرهنگي ابتدا از استاد جلال الدين فارسي ميخواهد که طبق معمول از خانواده و تحصيلش آغاز کند.
استاد جلال الدين فارسي:. بنده متولد سال1312شمسي در مشهد هستم و آخرين فرزند خانوادهاي كه اعضاي آن همه تاجر بودند. پدرم همراه بخشي از خانواده در اواخر دوره قاجار پس از فتح هرات به وسيله قوم «پشتون»، يعني قومي كه در واقع آنها «افغان» هستند، از هرات به مشهد مهاجرت کردند.
کيهان فرهنگي: بقيه بزرگان خانواده شما هرات ماندند يا به جاهاي ديگر رفتند؟
استادفارسي: برادر بزرگم از تجار معروف بود و با شخصيتهاي معروف رفت و آمد داشت. بنابراين، خانواده ما تاجرهاي بودند که حالا هم هستند و ازخانوادههاي معتبراند. بعد از اشغال افغانستان به وسيله ارتش سرخ بخشي از آنها به آلمان و ايالات متحده آمريکا رفتند. پسر عموهاي زيادي دارم که در هرات ماندهاند. در عين حال خويشاوندان بسياري هم داريم که در مشهد ساکناند ولي اصلشان از هرات است.
كيهان فرهنگي: آيا تا به حال به افغانستان سفر كردهايد؟
استاد فارسي: خير، من افغانستان را نديدهام.
کيهان فرهنگي: جز خانواده شما خانوادههاي ديگري هم آن زمان از هرات به مشهد آمده بودند؟
استاد فارسي: اتفاقاً بعد از هجرت پدرم پدر شهيد مطهري هم با جمع کثيري از خانوادهشان از هرات به فريمان آمدند و آنجا ساکن شدند. من در سال1333 يا 1334 براي اولين بار در مسجد گوهرشاد (مشهد) با استاد شهيد مطهري آشنا شدم. وقتي خود را معرفي کردم، گفتند چرا به برادر شما علاوه بر اين که حبيب الله فارسي ميگويند حبيب الله افغاني هم ميگويند؟ عرض کردم به خاطر اين که ما از هرات به مشهد هجرت کرديم. استاد مطهري هم گفتند: ما هم به صورت خانوادگي هراتي هستيم و پدرم از هرات به مشهد آمدند....تمام